Jak wekować i pasteryzować? Przewodnik po domowych przetworach

Wekowanie pozwala zachować smak sezonowych produktów i przygotować jedzenie na później. Zanim jednak napełnisz słoiki, wybierz metodę odpowiednią do tego, co chcesz przechowywać. Owoce, marynowane warzywa, zupy i dania mięsne różnią się składem, więc nie można utrwalać ich wszystkich według jednej instrukcji. W tym poradniku wyjaśniamy jak wekować i pasteryzować oraz to, na co zwrócić uwagę przed wyborem przepisu.

Co oznaczają wekowanie i pasteryzacja?

Wekowaniem potocznie nazywamy zamykanie żywności w słoikach i utrwalanie jej na później. Pasteryzacja to obróbka cieplna stosowana przy niektórych przetworach. Sama nazwa metody nie mówi jednak, czy dany produkt będzie można bezpiecznie trzymać poza lodówką. Znaczenie mają przede wszystkim skład i kwasowość potrawy, wielkość słoika oraz sposób obróbki. Dlatego zamiast kierować się jedną tabelą czasu dla „wszystkich weków”, wybierz sprawdzony przepis opracowany dla konkretnego rodzaju żywności.

Dlaczego rodzaj potrawy ma znaczenie?

Przetwory kwaśne, na przykład wiele owocowych, można przygotowywać innymi metodami niż żywność o niskiej kwasowości. Do tej drugiej grupy należą między innymi mięso, drób i wiele warzyw. Także zupa lub gotowy obiad może zawierać składniki o niskiej kwasowości, nawet jeśli dodano do niego pomidory.

To szczególnie ważne przy planowaniu zapasów obiadowych. Domowej zupy z mięsem nie należy traktować tak samo jak dżemu. Jeśli masz ochotę na zupę, którą wystarczy podgrzać, możesz też zajrzeć do kategorii gotowych zup w słoikach. Przy zakupionym produkcie zawsze kieruj się informacją o przechowywaniu i terminie przydatności podaną na jego etykiecie.

Jak przygotować się do domowego wekowania?

Zacznij od przepisu pochodzącego z wiarygodnego źródła. Sprawdź, czy obejmuje dokładnie tę potrawę, której chcesz użyć, oraz podaje metodę obróbki i wielkość słoików. Zmiana składników, zagęszczenie zupy albo użycie większego naczynia może sprawić, że parametry z przepisu przestaną być odpowiednie. Przed pracą obejrzyj słoiki i zakrętki. Nie używaj naczyń wyszczerbionych, pękniętych ani zakrętek, które nie pozwalają szczelnie zamknąć słoika. Umyj ręce, sprzęt i powierzchnię roboczą. Następnie przygotuj żywność oraz napełnij słoiki zgodnie z wybraną, sprawdzoną instrukcją. Po zakończeniu obróbki oznacz słoiki nazwą produktu i datą. Przechowuj je tak, jak zaleca przepis, a po otwarciu postępuj zgodnie z zasadami dla danego rodzaju żywności.

Czy można pasteryzować słoiki w piekarniku?

W internecie można znaleźć instrukcje pasteryzacji „na sucho” i „na mokro”. Nie warto jednak zakładać, że piekarnik nadaje się do bezpiecznego utrwalania każdego produktu. Szczególnie przy daniach mięsnych i wielu zupach potrzebna jest metoda dobrana do żywności o niskiej kwasowości.

Temat piekarnika opiszemy osobno: wyjaśnimy, czym różni się ogrzewanie pustych słoików od utrwalania żywności oraz dlaczego nie należy przenosić czasu obróbki z jednego przepisu na inne danie.

Czym jest tyndalizacja?

Tyndalizacja oznacza kilkukrotną obróbkę cieplną w odstępach czasu. Bywa opisywana jako domowy sposób na przedłużenie trwałości potraw, ale sama informacja, że słoik ogrzewano kilka razy, nie potwierdza bezpieczeństwa konkretnego dania. Przy mięsie, warzywach i mieszanych obiadach szczególnie ważne jest korzystanie ze sprawdzonych metod dla danego składu.

Ile może stać słoik bez lodówki?

Nie ma jednej odpowiedzi dla każdego słoika. Znaczenie mają produkt, zastosowana metoda, szczelność opakowania i warunki przechowywania. Inaczej ocenia się domowy przetwór przygotowany według sprawdzonego przepisu, a inaczej gotowe danie kupione w sklepie, dla którego producent określił termin i warunki na etykiecie. Nie próbuj potrawy, która budzi wątpliwości. Nieszczelne zamknięcie, wyciek, wybrzuszenie wieczka czy nietypowy wygląd to powód, by jej nie jeść. Pamiętaj też, że brak nieprzyjemnego zapachu nie jest dowodem bezpieczeństwa źle utrwalonej żywności.

Nie chce Ci się wekować? My już przygotowaliśmy obiad

Domowe przetwory wymagają czasu, odpowiedniego sprzętu i przepisu dopasowanego do składników. Jeśli wolisz po prostu mieć pod ręką coś do podgrzania, wybierz smak z oferty Kredensu u Jakuba:

• dania gotowe w słoikach – na szybki obiad
• zupy w słoikach – gdy masz ochotę na coś ciepłego
• wszystkie produkty – jeśli chcesz skompletować większy zapas

Przed przechowywaniem i podaniem każdego kupionego słoika sprawdź wskazówki na jego etykiecie.